e-Fatura zorunluluğunun en bilinen ölçütü, işletmenin bir önceki yıldaki brüt satış hasılatıdır. Ancak tek ölçüt ciro değildir: bazı sektörler ve satış kanalları ciroya bakılmaksızın kapsama girer. Bu yazıda ciro limitinin nasıl uygulandığını, geçişin ne zaman yapılacağını ve kendinizi nasıl kontrol edeceğinizi anlatıyoruz.

e-Fatura zorunluluğu neye göre belirlenir?

e-Fatura zorunluluğunun çerçevesi 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve bu tebliğde yapılan değişikliklerle çizilir. Zorunluluk başlıca üç ölçüte dayanır:

  • Brüt satış hasılatı (ciro): Belirli bir hesap döneminde GİB'in belirlediği sınırı aşan mükellefler.
  • Satış kanalı: İnternet üzerinden mal veya hizmet satan (e-ticaret) ve belirli hasılat sınırını aşan mükellefler ile aracı hizmet sağlayıcılar.
  • Sektör: Ciroya bakılmaksızın kapsama alınan faaliyetler; örneğin ÖTV (I) ve (III) sayılı listelerdeki mallarla ilgili belirli faaliyetler, hal kayıt sistemine bildirim yükümlülüğü olan tüccarlar gibi.

Ciro limiti nasıl değişti?

509 Sıra No.lu Tebliğ ile ilk belirlenen genel ciro sınırı 5 milyon TL idi. Sonraki yıllarda yapılan tebliğ değişiklikleriyle bu sınır aşağı çekilerek daha fazla işletme kapsama alındı. Sınırın hangi hesap dönemi için hangi tutar olduğu, ilgili yılın tebliğ değişikliklerinde açıkça yer alır.

Ciro sınırları ve geçiş tarihleri yeniden düzenlenebilir. Güncel sınırlar ve tarihler için GİB'in (gib.gov.tr / ebelge.gib.gov.tr) duyurularını kontrol edin. Mali müşavirinizle de teyit etmenizi öneririz.

Brüt satış hasılatı nasıl hesaplanır?

Burada esas alınan tutar, gelir veya kurumlar vergisi beyannamesindeki brüt satış hasılatıdır; yani indirimler, iadeler ve maliyetler düşülmeden önceki toplam satış tutarı. Net kâr ya da net satışlar değil, brüt rakam dikkate alınır. Hesaplamada KDV dahil edilmez.

  1. Bir önceki yılın gelir/kurumlar vergisi beyannamesini açın.
  2. Gelir tablosundaki brüt satışlar toplamını bulun.
  3. Bu tutarı ilgili hesap dönemi için geçerli sınırla karşılaştırın.

Sınırı aşarsam ne zaman geçmeliyim?

Genel kural olarak, sınırı aşan mükellefler sınırın aşıldığı hesap dönemini izleyen yılın Temmuz ayı başından itibaren e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır. Örneğin bir yılın hasılatıyla sınırı aşan işletme, izleyen yılın 1 Temmuz'undan itibaren e-Fatura düzenlemeye başlar. Geçişten önce başvurunun yapılması, mali mühür veya e-imzanın hazırlanması ve test gönderimlerinin tamamlanması gerekir.

Yeni işe başlayan ve belirli sektörlerde faaliyet gösteren mükellefler için ise işe başlama tarihinden itibaren kısa bir süre içinde geçiş öngörülebilir. Bu durumlarda tebliğde belirtilen özel süreleri esas alın.

e-Fatura mükellefi olunca başka neler değişir?

  • e-Fatura mükellefi olmayan müşterilerinize artık kâğıt fatura değil, e-Arşiv fatura düzenlersiniz.
  • Kural olarak e-Defter uygulamasına da geçmeniz gerekir.
  • Ciro veya sektör şartını sağlıyorsanız e-İrsaliye zorunluluğu da gündeme gelebilir.

Gönüllü geçiş mümkün mü?

Evet. Zorunlu kapsamda olmayan mükellefler de isteğe bağlı olarak e-Fatura sistemine geçebilir. Pek çok işletme; maliyet tasarrufu, hızlı tahsilat ve kurumsal müşterilerin talepleri nedeniyle zorunluluk gelmeden geçişi tercih eder. Gönüllü geçen mükellefin de e-Fatura kurallarına uyması gerektiğini unutmayın.

Geçiş için kontrol listesi

Ciro sınırını aştığınızı tespit ettiyseniz, son güne bırakmadan aşağıdaki adımları planlayın:

  1. Mali müşavirinizle brüt satış hasılatı hesabını teyit edin.
  2. Mali mühür veya e-imza başvurunuzu yapın; teslim süresini hesaba katın.
  3. Özel entegratör, GİB portalı veya doğrudan entegrasyon arasında yönteminizi seçin.
  4. Müşteri ve ürün kartlarınızı yazılıma aktarın, VKN/TCKN bilgilerini güncelleyin.
  5. Ekibinizi eğitin ve geçiş tarihinden önce deneme belgeleri oluşturun.

Geçiş tarihinden sonra kâğıt fatura düzenlemeye devam etmek, mevzuatta öngörülen yaptırımlara konu olabilir. Bu nedenle planlamayı birkaç ay önceden başlatmak en güvenli yoldur.

Sık sorulan sorular

Ciro hesabında KDV dahil mi?

Hayır. Esas alınan tutar, beyannamedeki KDV hariç brüt satış hasılatıdır.

Sınırı aştım, hemen geçmem gerekir mi?

Genel kurala göre sınırın aşıldığı yılı izleyen yılın Temmuz ayı başından itibaren geçiş zorunludur. Kesin tarih için ilgili tebliği ve GİB duyurularını kontrol edin.

Cirom düşerse e-Faturadan çıkabilir miyim?

Kural olarak e-Fatura uygulamasına bir kez dahil olan mükellef, sonraki yıllarda ciro düşse de sistemden çıkamaz.

Zorunlu olmadan e-Faturaya geçebilir miyim?

Evet, gönüllü geçiş mümkündür. Geçtikten sonra e-Fatura kuralları sizin için de geçerli olur.